Samanyolu’nda Yeşil Işık Yayan Bir Yıldız Keşfedildi

Astronomlar, Samanyolu Galaksisi’nde şimdiye kadar gerçek bir örneği belgelenmemiş olan yeşil renkli bir beyaz cüce yıldız tespit etti. WD J1330+6435 adı verilen bu gök cismi, sıra dışı rengini atmosferindeki kimyasal değişimlere ve geçmişte çevresindeki gezegen sistemlerinden kopan maddeleri bünyesine katmasına borçlu.

Dünya’dan yaklaşık 280 ışık yılı uzaklıkta, Ejderha (Draco) takımyıldızı yönünde bulunan yıldız, beyaz cücelerin atmosfer yapısının renklerini nasıl değiştirebildiğini ortaya koyuyor.

Yıldız neden yeşil görünüyor?​

Normal yıldızların renkleri büyük ölçüde yüzey sıcaklıklarıyla ilişkilidir. Daha soğuk yıldızlar turuncu ve kırmızı tonlarında görünürken Güneş benzeri yıldızlar genellikle beyazımsı, daha sıcak yıldızlar ise mavi tonlarında ışık yayar.

Beyaz cüceler ise farklı özellikler gösterebilir. Bunlar, nükleer yakıtını tüketmiş ve dış katmanlarını uzaya bırakmış yıldızların geride kalan yoğun çekirdekleridir.

Araştırmacılara göre WD J1330+6435'in yüzeyine düşen gezegensel kalıntılar, yıldızın dış katmanlarını kalsiyum, lityum ve özellikle sodyum gibi elementlerle zenginleştirdi. Yıldızın son derece yoğun atmosferinde sodyum atomları helyum atomlarıyla sürekli etkileşime giriyor. Bu etkileşim, sodyumun ışığı soğurma biçimini değiştiriyor.

Normal koşullarda belirli turuncu dalga boylarını soğuran sodyum, bu yıldızın atmosferinde sarı, turuncu ve kırmızı ışığın daha geniş bir bölümünü soğurabiliyor. Sonuç olarak yıldız, alışılmış yıldız renklerinden farklı, sarımsı yeşil bir tonla karşımıza çıkıyor.

Araştırmada pembe renkli bir yıldız da bulundu​

Çalışmada bilim insanları yalnızca yeşil yıldızı incelemekle kalmadı. Dünya'dan yaklaşık 48 ışık yılı uzaklıkta, Aslan Küçük (Leo Minor) takımyıldızı yönünde bulunan WD J1011+2845 adlı başka bir beyaz cücenin de somon pembesini andıran sıra dışı bir renge sahip olduğunu belirledi.

Bu kez rengin oluşumunda sodyum yerine karbonun etkili olduğu düşünülüyor. Araştırmacılara göre yıldızın derin iç katmanlarından gelen karbon, atmosferin ışıkla etkileşimini değiştirerek pembe tonların ortaya çıkmasına katkıda bulunuyor.

151 beyaz cüce incelendi​

Araştırma kapsamında Dünya'ya yaklaşık 65 ışık yılı mesafedeki 151 beyaz cüce değerlendirildi. İncelemelerde yıldızların ortalama renginin beyaz olduğu görülürken atmosferlerinde bulunan elementlere göre farklı renk grupları oluşturdukları belirlendi.

Karbon bakımından zengin beyaz cüceler çoğunlukla pembe veya mor tonlarıyla ilişkilendirilirken gezegensel kalıntılarla zenginleşen örneklerde sarı tonlar öne çıktı. Hidrojen ve helyumun birlikte bulunduğu, daha düşük sıcaklıktaki bazı beyaz cüceler ise camgöbeği veya soluk mavi görünümler sergiledi.

Araştırmacılar, Sloan Digital Sky Survey kapsamında elde edilen ışık spektrumu gözlemlerinden ve geliştirdikleri beyaz cüce modellerinden yararlandı.

Uzay, bilim kurgudan daha şaşırtıcı olabilir​

WD J1330+6435, gerçek dünyada yeşil bir yıldızın belgelenmiş ilk örneği olarak dikkat çekiyor. Bilim insanları, bu keşfin yıldızların renklerinin yalnızca sıcaklıkla açıklanamayacağını ve atmosferdeki kimyasal bileşimin de önemli bir rol oynadığını gösterdiğini belirtiyor.

Araştırmanın başyazarı Mark Hollands, evrenin zaman zaman bilim kurgunun hayal edebileceği kadar sıra dışı olabildiğine dikkat çekiyor.

Kaynak bilgisi: Araştırma, RAS Techniques and Instruments dergisinde yayımlandı. Çalışma, beyaz cücelerin atmosferik bileşiminin yıldız renkleri üzerindeki etkisini inceliyor.